HET FUNDAMENT VAN HET LEIDERSCHAPKOMPAS

Bewustwording als bron van persoonlijk leiderschap en organisatieontwikkeling

“Leiderschap begint niet met een nieuwe techniek. Het begint met een nieuw perspectief.”

Het perspectief van Inspiront

Iedere organisatie bestaat uit mensen.

En ieder mens kijkt naar de werkelijkheid vanuit zijn eigen overtuigingen, ervaringen, emoties en verwachtingen. Hierdoor reageren mensen vaak niet op de werkelijkheid zelf, maar op de betekenis die zij eraan geven. Dat verklaart waarom dezelfde situatie door verschillende mensen totaal anders kan worden ervaren.

Binnen Inspiront geloven wij daarom dat duurzame ontwikkeling nooit begint bij processen, structuren of instrumenten. Ontwikkeling begint bij de manier waarop mensen kijken. Wanneer het perspectief verandert, verandert de betekenis. Wanneer de betekenis verandert, verandert het gedrag. En wanneer gedrag verandert, ontstaat beweging binnen teams en organisaties. Daarom staat binnen het Leiderschapkompas niet de vraag centraal: “Hoe lossen we dit probleem op?” maar veel vaker: “Vanuit welk perspectief kijken we eigenlijk naar dit probleem?”

Het Inspiront-perspectief

Het Inspiront-kompas is ontwikkeld vanuit één fundamenteel uitgangspunt:

Iedere beperking begint als een overtuiging.

Veel organisaties proberen gedrag te veranderen. Inspiront onderzoekt eerst de overtuigingen die dat gedrag veroorzaken. Achter vrijwel iedere vorm van stagnatie bevinden zich overtuigingen zoals:

• angst
• twijfel
• aannames
• oordelen
• gewoonten
• beperkende gedachten

Deze overtuigingen kleuren de werkelijkheid. Ze bepalen wat mensen zien. Maar vooral ook wat zij niet meer zien. Het eerste doel van leiderschap is daarom niet veranderen. Het eerste doel is leren waarnemen. Pas wanneer een overtuiging zichtbaar wordt, ontstaat vrijheid om opnieuw te kiezen.

Daarom bestaat het Inspiront-perspectief uit een cyclisch proces:

Ontmaskeren → Perspectief bieden → Inzicht → Richting → Waardecreatie

Niet het oplossen van problemen staat centraal. Maar het verhelderen en verruimen van perspectief.

Van perspectief naar zingeving

Wanneer beperkende overtuigingen plaatsmaken voor bewust gekozen overtuigingen ontstaat ruimte. Ruimte om opnieuw richting te kiezen. Ruimte om betekenis te ervaren. Ruimte om verbinding te maken. Hier ontstaat zingeving. Binnen Inspiront is zingeving geen abstract begrip. Het is het natuurlijke gevolg van drie met elkaar verbonden processen.

 Bewustwording

Bewustwording betekent leren zien wat werkelijk aanwezig is. Niet alleen buiten jezelf. Maar ook binnen jezelf. Het vraagt de moed om automatische patronen te onderzoeken zonder deze direct te veroordelen. Hier ontstaat zelfkennis.

Meesterschap

Bewustwording alleen verandert nog niets. Inzicht krijgt pas waarde wanneer het wordt omgezet in bewust handelen. Meesterschap betekent daarom:

• verantwoordelijkheid nemen
• oefenen
• keuzes maken
• nieuw gedrag ontwikkelen

Niet perfect worden. Maar steeds bewuster leren handelen.

Verbondenheid

De hoogste vorm van leiderschap ontstaat niet vanuit controle. Maar vanuit verbinding. Verbinding met jezelf. Met de ander. Met de organisatie. En uiteindelijk met het gezamenlijke doel waarvoor mensen samenwerken. Hier ontstaat vertrouwen. En vertrouwen vormt de basis van duurzame samenwerking.

Gezamenlijk waardebelang creëren

De KSF van Inspiront is niet om individuen succesvoller te maken. Het uiteindelijke doel is gezamenlijk waardebelang creëren. Waarde voor:

• de medewerker
• het team
• de organisatie
• de klant
• de maatschappij
• de PMC’s en KSF’s

Leiderschap krijgt daarmee een bredere betekenis. Niet: “Hoe bereik ik mijn doel?” Maar: “Hoe creëren wij samen duurzame waarde?”

Het theoretische fundament van het Leiderschapkompas

Vanuit deze visie is het Leiderschapkompas ontwikkeld. De opleiding verbindt inzichten uit:

• de psychoanalyse;
• de analytische psychologie van Carl Gustav Jung;
• de transpersoonlijke psychologie;
• systeemdenken;
• organisatiekunde;
• veranderkunde;
• leiderschapstheorie.

Deze wetenschappelijke en praktijkgerichte stromingen worden samengebracht tot één integraal ontwikkelmodel. Het uitgangspunt is eenvoudig:

“Mensen veranderen niet doordat zij méér kennis krijgen. Mensen veranderen wanneer zij anders leren kijken.”

De mens als geheel

Inspiront beschouwt de mens als een ondeelbaar geheel.

Leiderschap ontstaat niet uitsluitend vanuit het verstand.

Het ontstaat uit de voortdurende samenwerking tussen:

• lichaam
• gevoel
• denken
• intuïtie

Gedrag is slechts het zichtbare gedeelte. Daaronder bevinden zich emoties, overtuigingen, ervaringen, verlangens en diepere drijfveren. Werkelijke ontwikkeling vraagt daarom aandacht voor de gehele mens.

De vier ontwikkelroutes

Dit holistisch perspectief krijgt praktische vorm in vier voortdurend samenwerkende ontwikkelroutes.

Route 1 – Gewaarworden (blauw)

Van automatische waarneming naar bewust observeren. Hier ontwikkelt de leider zijn vermogen om zonder oordeel waar te nemen. Het lichaam vanuit zintuigen vormt daarbij het eerste instrument van bewustwording.

Route 2 – Intuïtie (geel)

Van zoeken naar richting naar leven vanuit betekenis. Deze route verbindt de leider met inspiratie, creativiteit en zingeving. Hier ontstaat de vraag:

“Waar wil het leven mij werkelijk naartoe bewegen?”

Route 3 – Voelen (groen)

Van reageren naar werkelijk verbinden. Gevoelens zijn geen obstakel. Ze vormen informatie. Wie leert luisteren naar gevoelens ontdekt behoeften, waarden en verlangens. Hier ontstaat verbinding met jezelf, de ander en de organisatie.

Route 4 – Denken (rood)

Van inzicht naar doelgericht handelen. Hier worden visie, strategie, structuur en besluitvorming samengebracht. Bewustwording krijgt pas betekenis wanneer zij zichtbaar wordt in gedrag.

Voorbij het ego

Het Leiderschapkompas nodigt deelnemers uit om voorbij de automatische patronen van het ego te kijken.

• Het ego zoekt veiligheid. Bewust leiderschap zoekt waarheid.
• Het ego wil controle. Bewust leiderschap leert vertrouwen.
• Het ego verdedigt. Bewust leiderschap onderzoekt.

Werkelijke vrijheid ontstaat wanneer mensen leren kiezen vanuit bewustzijn in plaats van vanuit automatische reacties.

De rode draad van de opleiding

Alle veertien studieboeken van het Leiderschapkompas bouwen voort op dit fundament. Steeds opnieuw keren dezelfde drie bewegingen terug:

 Perspectief verruimen.

Bewustwording verdiepen.

Waarde creëren.

De vier routes vormen daarbij geen opeenvolgende stappen, maar vier voortdurend samenwerkende vermogens. Wie leert schakelen tussen gewaarworden, intuïtie, voelen en denken, ontwikkelt niet alleen nieuwe vaardigheden. Hij ontwikkelt een nieuwe manier van kijken. En uiteindelijk is dat de essentie van leiderschap.

 “Niet de werkelijkheid veranderen. Maar het bewustzijn waarmee je naar de werkelijkheid kijkt.”